Za darmo, bez rejestracji

Kalkulator luki płacowej
surowej i skorygowanej

Wklej tabelę z Excela albo wgraj plik z płacami. Policzymy lukę średnią i medianą, a potem skorygowaną — po stanowisku, dziale, zakładzie i kategorii pracowników — i wskażemy grupy, w których różnica sięga progu 5% z dyrektywy UE 2023/970. Dane zostają w Twojej przeglądarce.

Krok 1
Wczytaj dane o wynagrodzeniach
Zaznacz tabelę razem z nagłówkiem, Ctrl+C, i wklej tutaj — policzymy od razu.

🔒 Plik nie opuszcza Twojej przeglądarki. Nie wysyłamy go na serwer, nie zapisujemy i nie mamy do niego dostępu — całe liczenie dzieje się na Twoim komputerze.

Jak ma wyglądać plik

Jeden wiersz to jedna osoba. Wystarczą dwie kolumny — płeć i wynagrodzenie. Każda kolejna (stanowisko, dział, zakład, kategoria) dokłada osobne rozbicie i lukę skorygowaną. Nazwy kolumn rozpoznamy same, kolejność nie ma znaczenia.

▦ wzor-luka-placowa.xlsx · arkusz „Dane”
A
B
C
D
E
F
1
Płeć
Wynagrodzenie
Stanowisko
Dział
Zakład
Kategoria
2
K
6200 zł
Specjalista ds. kadr
Kadry
Kraków
III
3
M
6600 zł
Specjalista ds. kadr
Kadry
Kraków
III
4
K
5400 zł
Operator maszyn
Produkcja
Tarnów
II
5
M
6100 zł
Operator maszyn
Produkcja
Tarnów
II
6
K
9800 zł
Kierownik zmiany
Produkcja
Tarnów
V
…
Płećwymagane

K / M, Kobieta / Mężczyzna, F / M — rozpoznamy każdy z tych zapisów.

Wynagrodzeniewymagane

Miesięczne wynagrodzenie zasadnicze brutto. Spacje i przecinek dziesiętny są w porządku.

Stanowiskoopcjonalnie

Nazwa stanowiska. Pozwala porównać osoby wykonujące tę samą pracę.

Działopcjonalnie

Komórka organizacyjna — rozbicie często pokazuje problem, który ginie w luce ogólnej.

Zakładopcjonalnie

Lokalizacja, zakład albo oddział — gdy firma ma kilka miejsc pracy.

Kategoriaopcjonalnie

Kategoria pracowników w rozumieniu dyrektywy UE 2023/970: grupa pracy o równej wartości, np. kategoria zaszeregowania z wartościowania stanowisk.

Luka surowa i luka skorygowana — jak je liczymy

Surowa odpowiada na pytanie „ile średnio zarabiają kobiety, a ile mężczyźni”. Skorygowana — „ile zarabiają za tę samą pracę”. To dwie różne liczby i obie są potrzebne.

Luka surowa

(średnia mężczyzn − średnia kobiet) ÷ średnia mężczyzn × 100%, liczona dla całej firmy — osobno od średniej i od mediany, bo dyrektywa wymaga obu. Dobry sygnał ostrzegawczy, ale miesza dwie rzeczy: różnicę płac i to, kto gdzie pracuje.

Luka skorygowana

W każdej grupie, w której jest co najmniej 5 osób, w tym po 2 każdej płci, liczymy lukę osobno. Skorygowana to średnia tych luk ważona liczbą osób. Metoda „porównaj podobnych z podobnymi” — da się ją odtworzyć w Excelu i wytłumaczyć komisji jednym zdaniem.

Efekt struktury i pokrycie

Różnica między surową a skorygowaną, liczona na tych samych osobach, to efekt struktury zatrudnienia. Pokrycie mówi, jaka część ludzi weszła do porównania — gdy jest niskie, wynik opisuje mniejszość firmy i tak go podajemy.

Na przykładzie z kalkulatora

W przykładowej firmie luka surowa wynosi +23,3%. Część tej liczby robią osoby, których nie da się z nikim porównać — tu dyrekcja złożona z samych mężczyzn. Wśród pozostałych (96% firmy) luka surowa to +16,8%, a po porównaniu osób w tych samych kategoriach zostaje +5,6% (w tych samych stanowiskach — +5,6%). Różnicę, 11,2 p.p., tłumaczy to, że kobiety częściej pracują w niżej opłacanych kategoriach. Ale w jednej kategorii — IV — kobiety zarabiają mniej o 14,4% i to jest różnica, której dyrektywa każe szukać: w obrębie tej samej pracy.

Luka płacowa wg stanowiska, działu, zakładu i kategorii

Każda kolumna w danych daje osobne porównanie. Nie wszystkie mówią to samo.

Kategoria pracowników

Grupa pracy o równej wartości — o nią pyta dyrektywa i to ona stoi w wyniku na pierwszym miejscu. Zwykle odpowiada jej kategoria zaszeregowania z wartościowania stanowisk.

Stanowisko

Najbliższe przybliżenie tej samej pracy, gdy kategorii jeszcze nie ma. Ale dwa różne stanowiska mogą mieć równą wartość — tego samo stanowisko nie pokaże.

Dział

Porównuje ludzi wykonujących różną pracę, więc zostawia część efektu struktury. Przydaje się, żeby zobaczyć, gdzie w organizacji problem jest największy.

Zakład

Dla firm z kilkoma lokalizacjami. Duża luka w jednym zakładzie często znaczy różny układ stanowisk, nie różne stawki — sprawdź ją w rozbiciu na kategorie.

Kategoria pracowników w dyrektywie 2023/970

Dyrektywa każe raportować lukę płacową w podziale na kategorie pracowników — grupy wykonujące tę samą pracę albo pracę o równej wartości, wyodrębnione według neutralnych płciowo kryteriów: umiejętności, wysiłku, odpowiedzialności i warunków pracy.

Gdy w którejś kategorii różnica średnich wynagrodzeń wynosi co najmniej 5%, nie da się jej uzasadnić obiektywnymi kryteriami ani usunąć w ciągu sześciu miesięcy, pracodawca objęty sprawozdawczością przeprowadza wspólną ocenę wynagrodzeń z przedstawicielami pracowników. Liczy się już różnica równa 5%, nie dopiero wyższa.

Kalkulator policzy lukę wg kategorii, jeśli masz ją w danych. Jeśli nie masz — wyznacza się ją przez wartościowanie stanowisk. Więcej o obowiązkach: jawność wynagrodzeń — co obowiązuje, a definicje pojęć w słowniku.

Pytania o lukę płacową

Jak liczy się lukę płacową między kobietami a mężczyznami?

Luka = (średnie wynagrodzenie mężczyzn − średnie wynagrodzenie kobiet) / średnie wynagrodzenie mężczyzn × 100%. Dyrektywa UE 2023/970 wymaga podania luki liczonej zarówno średnią, jak i medianą. Próg, od którego różnicę trzeba wyjaśnić, to 5% — liczy się już różnica równa 5%.

Czym różni się luka surowa od skorygowanej?

Luka surowa porównuje wszystkie kobiety ze wszystkimi mężczyznami w firmie. Luka skorygowana porównuje osoby w tych samych grupach — na tym samym stanowisku, w tym samym dziale, zakładzie albo kategorii pracowników — i uśrednia wyniki ważone liczbą osób. Różnica między nimi pokazuje, ile luki bierze się ze struktury zatrudnienia, czyli z tego, kto gdzie pracuje, a ile z płacy za tę samą pracę.

Czym jest kategoria pracowników w dyrektywie 2023/970?

To grupa pracowników wykonujących tę samą pracę albo pracę o równej wartości, wyodrębniona według neutralnych płciowo kryteriów: umiejętności, wysiłku, odpowiedzialności i warunków pracy. W tych kategoriach dyrektywa każe raportować lukę płacową. Najczęściej odpowiada jej kategoria zaszeregowania z wartościowania stanowisk. Kalkulator liczy lukę wg kategorii, gdy w danych jest taka kolumna — a bez niej liczy wg stanowiska, działu i zakładu.

Ile osób musi być w grupie, żeby policzyć lukę?

Co najmniej 5, w tym co najmniej 2 osoby każdej płci. W mniejszych grupach „luka” byłaby różnicą między kilkoma konkretnymi pensjami — bez wartości statystycznej. Takie grupy pokazujemy w tabeli, ale nie wliczamy do luki skorygowanej. Pokrycie mówi, jaka część ludzi weszła do porównania.

Czy luka poniżej 5% oznacza, że firma spełnia wymogi dyrektywy?

Nie. Luka surowa w całej firmie to za mało: dyrektywa pyta o lukę wewnątrz kategorii pracowników, czyli grup pracy o równej wartości. Mała luka ogólna potrafi ukrywać dużą różnicę w jednej kategorii — dlatego kalkulator pokazuje rozbicie na grupy i wskazuje te, w których różnica sięga progu.

Czy moje dane o wynagrodzeniach są wysyłane na serwer?

Nie. Plik albo wklejona tabela są przeliczane w całości w przeglądarce. Dane nie są nigdzie wysyłane ani zapisywane. Na serwer trafiają wyłącznie dane kontaktowe — służbowy adres e-mail i telefon — i tylko wtedy, gdy sam poprosisz o raport w Excelu.

Jak przygotować dane? Czy mogę wkleić je prosto z Excela?

Tak. Zaznacz w Excelu tabelę razem z wierszem nagłówka, skopiuj i wklej w pole kalkulatora — policzy od razu. Wystarczą dwie kolumny: płeć i wynagrodzenie. Każda kolejna (stanowisko, dział, zakład, kategoria) dokłada osobne rozbicie i lukę skorygowaną. Nazwy kolumn rozpoznajemy automatycznie; można też pobrać gotowy wzór pliku.

Nie masz kategorii? Tu zaczyna się wartościowanie

Luka wg stanowiska to przybliżenie. Żeby porównać pracę o równej wartości, trzeba wycenić stanowiska według neutralnych płciowo kryteriów, pogrupować je w kategorie i dopiero wtedy zestawić płace. Tym zajmuje się nasze narzędzie.

Czytaj dalej

Jawność wynagrodzeńCo obowiązuje, a co dopiero powstajeProces krok po krokuJak to wygląda w narzędziuWartościowanie stanowiskCzym jest i jakimi metodami